0cx.Org - Türkiyenin Teknoloji ve Bilişim Adresi

Internet uygulamaları geleneksel iş yapma yöntemlerine göre bazı sakıncalarına karşı ihmal edilemeyecek kadar ciddi avantajları vardır. Bu avantajlarından bazıları şöyledir:

İşlem Maliyetlerinde Parasal Tasarruflar, Mal ve Hizmetlerin Tesliminde Zaman Tasarrufu, Satın Alma Sistemlerini Birleştirme, Sipariş İşlemlerinde ve Bürokraside Azalama, Müşteriler ve Ortaklar Arasında Yakınlaşma, Büyük ve Küçük Tedarikçiler, Stok ve Envanter Sistemlerine Etkisi.

* İşlem Maliyetlerinde Parasal Tasarruflar:

Sanal ortamda sipariş verme ve işleme maliyetlerinde önemli düşüler sağlanmaktadır. Forbes rakamlarına göre, Forbes 500 listesindeki şirketlerin geçen yıl içinde karları %26 oranında artmıştır. Bu verimlilik patlamasında bilişim teknolojileri ve e-ticaretin büyük payı bulunmaktadır.

* Mal ve Hizmetlerin Tesliminde Zaman Tasarrufu:

Ağ üzerinden verilen ve işlenen siparişler geleneksel sürece göre daha kısa sürede gerçekleşmektedir.

* Satın Alma Sistemlerini Birleştirme:

Bu yolla farklı bölüm ve birimlerin tek başına satın alım yapmaları yerine bir merkezde toplanan veriler yardımıyla birleşmiş satın alma yoluna gidilebilir.

* Sipariş İşlemlerinde ve Bürokraside Azalama:

Kağıt üzerinde takip edilen işler yerine elektronik ortamda yapılan işler nedeniyle şirketler dikkatlerini stok ve envanter üzerine yoğunlaştırmakta, tedarikçileriyle daha yaratıcı işbirliği yoluna gitmektedirler.

* Müşteriler ve Ortaklar Arasında Yakınlaşma:

Sıradan mağazalarda hangi müşterinizin, ne zaman, hangi ürünleri satın aldığının kaydını tutmanız pek kolay olmazken Internet üzerinde gerekli yazılım araçlarını kullanarak her bir müşteri ayrı ayrı takibe alınabilmekte ve satışlar artırılabilmektedir.

* Büyük ve Küçük Tedarikçiler:

Internet ile, kapalı yapıdan açık yapıya geçerek küresel ağların getireceği avantajlar sayesinde Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler de (KOBİ) dünya ticaretinde yer almaları mümkün olacaktır. Ayrıca, UNTPDC’ nin (United Nations Trade Point Development Center) geliştirdiği Küresel Ticaret Noktaları Ağı (Global Trade Point Network-GTPNet) KOBİ’lere “Elektronik Ticaret Olanakları” (Electronic Trade Opportunities - ETO) sunmaktadır.

* Stok ve Envanter Sistemlerine Etkisi:

İşletmelerin tedarik yönetimlerinin bir başka yönü de stok yönetimidir. Dolayısıyla etkileşimli olarak hangi üründen ne kadar ve hangi süreyle stok bulunduracağının yönetimi de elektronik ortamda gerçekleştirilebilmektedir.

E-ticaretin sağladığı kolaylıklar nedeniyle hızla büyümekte, bu hızlı büyüme ve gelişme sonucunda bazı sorunların ortaya çıkması da kaçınılmaz olmaktadır. Halen işletmeler arası ticarette yaşanan sorunları şöyle sıralayabiliriz:

İnternet eşitsizliği, güvenlik sorunları, yasal sorunlar, elektronik sözleşmelerle ilgili sorunlar, elektronik imza sorunu, şifreleme sorunu, aldatıcı reklam ve haksız rekabet sorunu, spamming, vergi sorunları, denetim sorunları, dil sorunları en önemli sorunlar arasında yer almaktadırlar.

E-ticaret’in satıcının girişimindeki beklentisini karşılamadığı bazı uygulamalar söz konusudur, sık karşılaşılan sorunlar şu koşullar altında ortaya çıkmaktadır ;

* Statik bir web tasarımı ile satış yapılmaya çalışılıyorsa ve online ödeme/güvenlik sorunları çözülmemiş ise sistem başarılı olamayacaktır.

* Site içeriği ve görünüşü rakiplere oranla ziyaretçiye güven vermeyecek ölçüde kalitesiz veya e-ticaret’e uygun görsel koşulları taşımıyor ise müşteriyi kendine çekemeyecektir.

* Alıcıya sunulan ürün veya hizmet aynı veya çok yakın fiyata başka kanallardan, özellikle kolay ulaşılabilir bir mağazadan temin edilebilir nitelikteyse müşteri talebinde azalma ortaya çıkacaktır.

* Satılan ürün veya hizmet bir bilgi ise ve ücretsiz olarak temin edilebiliyorsa yapılan yatırımın riski büyük olacak ve sistem kendini amorti edemeyecektir.

* Arama motorlarının dışında online (e-kart, affiliation veya benzer bir servis) veya geleneksel (basın, yayın, ilan, vb.) herhangi bir tanıtım, duyuru veya reklam faaliyeti kullanılmıyorsa web sitesi kendini tanıtamayacak ve müşteri kitlesini oluşturamayacaktır.

* Satıcının kimliği ve Internet üzerinden satış koşulları sitede doğru ve eksiksiz belirtilmiyorsa, satıcı müşterinin güvenini sağlayamayacak ve dolayısıyla yatırım riski artacaktır.

* Satılan ürün veya hizmetin potansiyel alıcılarının Internet kullanım oranı düşükse bunun paralelinde satışları da düşük olacaktır.

* E-ticaret’e yapılan yatırım yapılması gereken minimum yatırımdan küçükse ulaşılmak istenen hedefe varılması da zorlaşacaktır.

Bu koşulların varlığı durumunda yatırım riski çok büyük olacaktır veya eksik yatırım söz konusu olacaktır.

Kaynak: eticaret.org

E-Ticarette taraflar dört ayrı başlıkta incelenmektedir;

İşletme-Kamu :

İşletmeler ile kamu kuruluşları arasındaki ticari işlemleri kapsayan bu bölümde kamu ihalelerinin Internet’te yayınlanması ve işletmelerin elektronik ortamda teklif vermeleri ilk örnekleri oluşturmaktadır. E-Ticaretin yaygınlaşmasını desteklemek amacı ile kamunun vergi ödemeleri, gümrük işlemleri de sanal dünyaya taşınmaktadır.

Birey-Kamu :

Henüz yaygın örnekleri olmayan bu kategoride ehliyet, pasaport başvuruları, sosyal güvenlik primleri ile vergi ödemeleri, vb. uygulamalar ile Elektronik Devlete geçişin sağlanması planlanmaktadır. İngiltere hükümeti, 2005 yılında tüm kamu hizmetlerinin elektronik ortamda yapılabileceği ve Elektronik Devlet’e geçişin tamamlanacağını duyurmuştur. 2002 yılına kadar ise tüm okul ve kütüphanelerin Internet bağlantılarının sağlanması planlanmaktadır.

İşletme-Müşteri :

www teknolojisindeki hızlı gelişmeler sonucunda ortaya çıkan sanal mağaza uygulamaları ile Internet’te işletmeler elektronik ortamda; bilgisayardan otomobile, kitaptan pizzaya birçok ürünün doğrudan tüketiciye satışını yapmaya başlamıştır.

Internet özellikle KOBİ’lerin ticari hedeflerini yeniden gözden geçirmelerine neden olmuştur. Dünya ticaretindeki “.com” değişimini yakalayan işletmeler, sanal dünyada showroom veya mağaza açarak yeni müşterilere ulaşmaya çalışmaktadır. Günde 24 saat / haftada 7 gün açık ve dünyanın her yerinde şubesi olan mağaza açma maliyetleri, Internet ile KOBİ’lerin karşılayabileceği seviyeye inmiştir.

Internet’te açılan mağazanın genel giderlerinin çok düşük olması, doğrudan satış fiyatlarına da yansımaktadır. Internet müşterilerin işletmelere, sürekli geri bildirimde bulunma imkanı da sunmaktadır.

Gartner Group tarafından 1999 yılında 25 Milyar $ olan “İşletme-Müşteri” e-ticaret işlem hacminin, 2004 yılında 1 Trilyon $ rakamını aşması öngörülmektedir. Aynı çalışmada, “İşletme-Müşteri” e-ticaret kategorisindeki Internet üzerinden gerçekleştirilen satışların; %37’sini kitap, %21’ini bilgisayar/donanım/yazılım, %20’sini CD/DVD/kaset, %17’sini ise giyim eşyasının oluşturduğuna değinilmektedir.

İşletme-İşletme :

İşletmelerin elektronik ortamda tedarikçiye sipariş vermesi, faturalarını temin etmesi ve bedellerini ödemesi bu bölümde değerlendirilmektedir. 1999 yılı verilerine göre; “İşletme-İşletme” kategorisindeki ticari işlemler,e-ticaret cirosunun %90’nını oluşturmaktadır.

İşletmeler arası e-ticaret; özellikle bayi sistemiyle çalışan veya dünya üzerinde bir çok şubesi olan işletmelerin, tüm verinin toplandığı ana bilgisayara Internet üzerinden bağlanmaları ve kendi veri tabanlarını gerçek zamanlı olarak senkronize etmeleridir. Normal telefon hatlarından yapılan bu tür işlemler, Internet’in devreye girmesiyle, maliyet açısından önemli tasarruflar sağladığı gibi, stok takibi ve senkronizasyon açısından da önem taşımaktadır.

İşletmeden işletmeye yönelik e-ticaret modelindeki amaç; otomasyonlandırılmış sistemlerin ortaklaşa iş yapılan birimlere ( üretici işletme, tedarikçi işletme, bayiler, mağazalar, departmanlar vb. ) entegrasyonu ile ürün, hizmet ve bilginin işletmeler arasında satışını, kullanımını ve paylaşımını sağlamaktır. İşletmeden işletmeye olan modele, INTERSHOP’un Hewlett Packard Yatırım Sistemleri ve Yazılım Grubuna projelendirdiği uygulaması örnek olarak gösterilmektedir.

Öncellikle kitap, müzik, bilgisayar donanımı, bilet, seyahat gibi türüne göre ucuz, pazarlık etme olasılığı düşük, satın almadan önce somut fikirlere sahip olunan ürünlerde Internet içinde bir ticaret başlamıştır. Müşterinin birey olduğu bu ticarete B2C ( Business-to-Consumer : İşletmeden tüketiciye ) tanımı yapılmış, doğal olarak B2B ( Business-to-Business : İşletmeden işletmeye) tanımı gelmekte gecikmemiştir. Aslında işletmeler B2B’den önce de elektronik ortamda bir şekilde alışveriş yapıyorlardı. Ancak Internet ile bu işin daha ucuza, daha geniş kitlelerle ve zincirin tüm halkalarıyla yapılabileceği görülmüştür.

E-ticaretin yukarıda sıralanan bu 4 başlığına ilave olarak tarafları şöyle de sıralanabilir:

- Alıcı

- Satıcı

- Üretici

- Bankalar

- Komisyoncular

- Sigorta İşletmeleri

- Nakliye İşletmeleri

- Özel sektör bilgi teknolojileri

- Sivil toplum örgütleri

- Üniversiteler

- Onay kurumları, elektronik noterler

- Dış Ticaret Müsteşarlığı

- Gümrük Müsteşarlığı

- Diğer Kamu Kurumları

Kaynak : eticaret.org

Elektronik ticaret, faaliyet türleri bakımından aşağıdaki beş hukuki grup altında uygulama imkanı bulabilir:

a- Piyasaya tanıtma faaliyetleri:

Elektronik ticaret alt yapısı sayesinde alıcı ve satıcının yüz yüze teması söz konusu olmaksızın:

-Satıcı pazar araştırması, ürün planlaması, ürünün reklamının satış duyurusunu yaparken,

-Alıcı da en iyi ürünü tespit edebilmektedir.

b- Sözleşme akdi ile ilgili faaliyetler:

Elektronik ortamda sözleşme akdi aşamasında:

-Alıcı, tespit ettiği ürünün önceden belirlenmiş veya müzakere edilen ücret ve ödeme şartları çerçevesinde, siparişini verirken,

-Satıcı, sözleşme şartlarını müzakere sonrasındaki kabulüne

göre, sipariş doğrultusunda işlemlere başlayabilmektedir.

c- Malın alıcıya teslimini sağlayan lojistik işlemler konusunda iki taraf arasındaki haberleşme:

Elektronik ticaret çerçevesinde geliştirilen ve malın yüklendiğini, naklini, teslimatını gösteren sistemler, alıcı ve satıcı arasındaki elektronik haberleşmede, sözleşmenin icrasını takip imkanı vermektedir.

d- Ödemenin yapılması ile ilgili faaliyetler:

Elektronik ortamda ödeme ve faturalandırma da, elektronik ticaretin uygulandığı faaliyetler arasındadır.

e- İşlemle bağlantılı kamu mercilerinin katılmasını gerektiren faaliyetler:

Alıcı, satıcı veya aracıların, ithalat/ihracat lisansı alması, işlemler ile ilgili vergi ve harçları ödemesi; kamu mercilerini, elektronik ticarete katan faaliyet grubu içinde yer almaktadır.

Bu uygulama şekillerini verilen örneklerin ışığı altında, aşağıdaki biçimde daha da somutlaştırmak mümkündür:

* Perakende ve Toptan Satışlar:

Bu konuda satış yapan işletmelerin ürün katalogları Web sayfalarında yer almakta olup; yine bu sayfalar aracılığı ile işletmenin stok kontrol sistemine yapılan bağlantılı, malın stoklarda mevcut olup olmadığını kontrol imkanı sağlamaktadır. Hatta stoklara yeni ürünlerin ulaşması halinde, tüketici veya alıcıyı derhal haberdar eden otomatik bildirim mekanizmaları da bir uygulama şekli olarak sistemde yer almaktadır.

* On-Line Enformasyon Sağlanması:

Lexis, Nexis gibi belirli bir konuda araştırma yapılmasını sağlayan veri tabanı araştırma hizmetleri, bu grup içinde yer almaktadır.

* Danışmanlık Hizmetlerinin Sağlanması:

Bu yolla örneğin muhasebe işletmeleri, ücret karşılığı, vergi gibi konularda profesyonel danışmanlık yapmakta, soruları cevaplandırmakta, en son gelişmeleri bildirmektedir.

* Video Konferans Hizmetleri:

Kamu idareleri veya büyük işletmeler, eğitim, spor, personel alımı gibi konularda video kamera ve Internet bağlantısı ile uzaklık kavramını ortadan kaldırmaktadır.

* Mali Hizmetlerin Sağlanması:

Bankalar gibi mali kurumlar, elektronik ortamda 24 saat hizmet vermek suretiyle mesai saati kavramını ortadan kaldırma yolundadır. Bu uygulama, ülke içinde olduğu kadar uluslararası ticaret açısından da son derece önem arz etmektedir.

* Elektronik Yer Ayırtma İşlemi:

Internet aracılığı ile erişilen bu sistem sayesinde seyahat biletleri, tiyatro ve konser biletlerinin, istenen yerin de görüşülmesi sureti ile bizzat kullanıcı tarafından ayırtılması mümkün hale gelmiştir.

* Web TV ve İsteğe Bağlı Video İmkanı:

Bu uygulama şekli sayesinde televizyon aracılığı ile Internet’e bağlanmak veya seçmek suretiyle istenilen görsel/işitsel eserlerin televizyonda izlenmesi mümkün olabilmektedir.

Kaynak: eticaret.org