E-Ticaret Uygulama Şekilleri
Elektronik ticaret, faaliyet türleri bakımından aşağıdaki beş hukuki grup altında uygulama imkanı bulabilir:
a- Piyasaya tanıtma faaliyetleri:
Elektronik ticaret alt yapısı sayesinde alıcı ve satıcının yüz yüze teması söz konusu olmaksızın:
-Satıcı pazar araştırması, ürün planlaması, ürünün reklamının satış duyurusunu yaparken,
-Alıcı da en iyi ürünü tespit edebilmektedir.
b- Sözleşme akdi ile ilgili faaliyetler:
Elektronik ortamda sözleşme akdi aşamasında:
-Alıcı, tespit ettiği ürünün önceden belirlenmiş veya müzakere edilen ücret ve ödeme şartları çerçevesinde, siparişini verirken,
-Satıcı, sözleşme şartlarını müzakere sonrasındaki kabulüne
göre, sipariş doğrultusunda işlemlere başlayabilmektedir.
c- Malın alıcıya teslimini sağlayan lojistik işlemler konusunda iki taraf arasındaki haberleşme:
Elektronik ticaret çerçevesinde geliştirilen ve malın yüklendiğini, naklini, teslimatını gösteren sistemler, alıcı ve satıcı arasındaki elektronik haberleşmede, sözleşmenin icrasını takip imkanı vermektedir.
d- Ödemenin yapılması ile ilgili faaliyetler:
Elektronik ortamda ödeme ve faturalandırma da, elektronik ticaretin uygulandığı faaliyetler arasındadır.
e- İşlemle bağlantılı kamu mercilerinin katılmasını gerektiren faaliyetler:
Alıcı, satıcı veya aracıların, ithalat/ihracat lisansı alması, işlemler ile ilgili vergi ve harçları ödemesi; kamu mercilerini, elektronik ticarete katan faaliyet grubu içinde yer almaktadır.
Bu uygulama şekillerini verilen örneklerin ışığı altında, aşağıdaki biçimde daha da somutlaştırmak mümkündür:
* Perakende ve Toptan Satışlar:
Bu konuda satış yapan işletmelerin ürün katalogları Web sayfalarında yer almakta olup; yine bu sayfalar aracılığı ile işletmenin stok kontrol sistemine yapılan bağlantılı, malın stoklarda mevcut olup olmadığını kontrol imkanı sağlamaktadır. Hatta stoklara yeni ürünlerin ulaşması halinde, tüketici veya alıcıyı derhal haberdar eden otomatik bildirim mekanizmaları da bir uygulama şekli olarak sistemde yer almaktadır.
* On-Line Enformasyon Sağlanması:
Lexis, Nexis gibi belirli bir konuda araştırma yapılmasını sağlayan veri tabanı araştırma hizmetleri, bu grup içinde yer almaktadır.
* Danışmanlık Hizmetlerinin Sağlanması:
Bu yolla örneğin muhasebe işletmeleri, ücret karşılığı, vergi gibi konularda profesyonel danışmanlık yapmakta, soruları cevaplandırmakta, en son gelişmeleri bildirmektedir.
* Video Konferans Hizmetleri:
Kamu idareleri veya büyük işletmeler, eğitim, spor, personel alımı gibi konularda video kamera ve Internet bağlantısı ile uzaklık kavramını ortadan kaldırmaktadır.
* Mali Hizmetlerin Sağlanması:
Bankalar gibi mali kurumlar, elektronik ortamda 24 saat hizmet vermek suretiyle mesai saati kavramını ortadan kaldırma yolundadır. Bu uygulama, ülke içinde olduğu kadar uluslararası ticaret açısından da son derece önem arz etmektedir.
* Elektronik Yer Ayırtma İşlemi:
Internet aracılığı ile erişilen bu sistem sayesinde seyahat biletleri, tiyatro ve konser biletlerinin, istenen yerin de görüşülmesi sureti ile bizzat kullanıcı tarafından ayırtılması mümkün hale gelmiştir.
* Web TV ve İsteğe Bağlı Video İmkanı:
Bu uygulama şekli sayesinde televizyon aracılığı ile Internet’e bağlanmak veya seçmek suretiyle istenilen görsel/işitsel eserlerin televizyonda izlenmesi mümkün olabilmektedir.
Kaynak: eticaret.org
E-Ticaret Kavramı
Elektronik ticaretin pek çok tanımı yapılmaktadır. Uluslararası organizasyonların ve bu alanda faaliyet gösteren bazı uluslararası kuruluşların elektronik ticaret tanımları aşağıda verilmiştir;
Elektronik ticaret;
WTO - Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır.
OECD - Sayısallaştırılmış yazılı metin, ses ve görüntünün işlenmesi ve iletilmesine dayanan kişileri ve kurumları ilgilendiren tüm ticari işlemlerdir.
UN - CEFACT - İş, yönetim ve tüketim faaliyetlerinin yürütülmesi için yapılanmış ve yapılanmamış iş bilgilerinin, üreticiler, tüketiciler ve kamu kurumları ile diğer organizasyonlar arasında elektronik araçlar (Elektronik posta ve mesajlar, elektronik bülten panoları, www teknolojisi, akıllı kartlar, elektronik fon transferi, elektronik veri değişimi vb.) üzerinden paylaşılmasıdır.
Elektronik ticaret, çeşitli uluslararası kuruluşlarca çeşitli şekillerce tanımlanmıştır. Bu tanımlardan yola çıkarak, elektronik ticaret, “bilgisayar ağları aracılığı ile ürünlerin üretilmesi, tanıtımının, satışının, ödemesinin ve dağıtımının yapılması” olarak tanımlanabilir. Yapılan işlemler, sayısal biçime dönüştürülmüş yazılı metin, ses ve video görüntülerinin işlenmesi ve iletilmesini içerir.
Bilindiği gibi “ticaret” ifadesi kavramsal olarak “mal veya hizmetin satın alınması ve satılması“ işlemlerini kapsamaktadır. Bu sürecin elektronik ortamda, Internet üzerinde yapılması e-ticaret kavramını ortaya çıkarmıştır.
Müşteri beklentilerindeki mal ve hizmet arzındaki artış, iş dünyasındaki rekabeti küresel ölçekte zorlaştırmaktadır. İşadamları buna uyum sağlamak için organizasyonlarını ve çalışma tarzlarını değiştirmekte, firma-müşteri-tedarikçi arasıdaki bariyerleri Internet ve e-ticaret ile kaldırmaktadır.
E-ticaretin tanımı konusunda farklı ülkelerin kuruluşları tarafından farklı tanımlar ortaya konmaktadır. Ancak e-Ticaret konusunda en yaygın genel kabul görmüş tanım OECD tarafından 1997’de yapılan tanımdır. Bu çerçevede e-Ticaret aşağıdaki eylemleri kapsayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır;
* Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma yürütmesi, Firmaların elektronik ortamda buluşması,
* Ödeme sürecinin yerine getirilmesi,
* Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi,
* Satış sonrası bakım, destek, vb. hizmetlerin temin edilmesi.
Kaynak : eticaret.org